Kanalizasyon suyu, besin maddeleri ve organik maddelerce zengin olduğundan toprak mikroorganizmalarının çoğunun artması üzerine olumlu etkide bulunur. Mekanik olarak temizlenmiş kanalizasyon suyu ile toprağın sulanması sonucunda biyolojik aktivitenin bir ölçüsü olan CO2 çıkışının iki katına kadar yükseldiği saptanmıştır. Bu durum topraktaki mikroorganizmaların sayısının çoğalmasının bir sonucudur. Özellikle topraktaki azotobakteri sayısı 10 katına kadar çıkabilmektedir. Arıtma çamuru ile gübreleme de topraktaki miroorganizma sayısını arttırıcı yönde uygulanması, toprak havalandırmasını kesintiye uğratıyor veya engelliyorsa toprak faunası üzerine olumsuz yönde etki yapar.
Endüstri atık suları, fazla miktarda iz elementleri ve özellikle canlılar için toksit maddeleri fazla içerdiklerinden toprak canlıları üzerinde olumsuz etkide bulunurlar. Kanalizasyon sularının pH değerleri ve tuz içerikleri de toprak canlılarının gelişmesine olumsuz yönde etki yapar.
Kanalizasyon suyu ve arıtma çamuru herşeyden önce toprağa bitki besin elementleri sağlayan maddedir. Arıtma çamuru ile gübreleme toprağın organik madde miktarını da arttırmakta ve toprağın fiziksel özellikleri üzerinde olumlu etki yapmaktadır.
Kanalizasyon suyu ve arıtma çamurunun bitki besin elementi sağlaması yanında bazı problemleri de birlikte getireceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bunlardan biri, yetiştirilecek bitki türünün sınırlı olmasıdır. Ayrıca, toprakta pH değerinin, iz elementlerin ve bitkiye toksit olan maddelerin yükselmesi de söz konusudur.
Genellikle toprağın pH değeri, kanalizasyon artıklarının kullanılması ile yükselir. Kanalizasyon sularının pH değeri 7-8: biyolojik olarak arıtılmış kanalizasyon sularının pH değeri ise, 7.2 – 7.6 arasında değişmektedir. Arıtma çamurlarının pH değeri genellikle, 7-8 arasında bulunmaktadır ve toprağa etkileri de pH’ı yükseltici yöndedir.
Kanalizasyon suları çoğunlukla 400 mg/lt.’nin üzerinde çözünebilir tuzları içerebildiklerinden kanalizasyon suyu ve arıtma çamurunun tarımda kullanılmasının toprağa zarar verebileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Bitkiler özellikle kanalizasyon sularında 500 mg/lt ye kadar varan Na ve Cl’a karşı duyarlıdırlar.
Bunların dışında kanalizasyon sularında daima artan oranlarda bulunan ve arıtma çamuru kuru maddesinin % 2′sine varabilen deterjanlar toprağa zararlı etkide bulunabilir.
