Doğa Derneği, Çevre ve Orman Bakanlığı uzmanlarıyla birlikte Kastamonu’da üç bozayıya GPS’li tasmalar takarak izlemeye aldı.

Bozayı Araştırma ve Koruma (BAK) Projesi kapsamındaki çalışmadan elde edilecek sonuçlar sayesinde Türkiye bozayılarının ekolojileri anlaşılacak ve insan-bozayı arasındaki çatışmanın azaltılmasına yönelik Bozayı Koruma Eylem Planı hazırlanacak.

Doğal yaşam alanlarının azalmasıyla besin bulabilmek için belirli dönemlerde bozayıların yerleşim yerlerine yaklaşmaları sonucu yaşanan insan-bozayı çatışmasının çözümlenmesi için Doğa Derneği ve Çevre ve Orman Bakanlığı 2008 yılında bir protokol imzalayarak birlikte çalışmaya başladılar.

Bu çalışmalar kapsamında, 11 Mayıs-10 Haziran 2009 tarihleri arasında Kastamonu ilinde yapılan arazi çalışmaları sonucunda Doğa Derneği ve Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü uzmanları üç bozayıya GPS’li tasmalar taktı. GPS’li tasmalar sayesinde bozayıların hareketlilikleri 24 saat boyunca izlenecek ve GPS uyduları tarafından belirlenecek koordinatları tasmalara otomatik olarak kaydedilecek. Bir yıl sonra kendiliğinden düşecek tasmalardan elde edilecek veriler ülkemizdeki bozayıların ekolojileri hakkında ilk sağlam bilimsel verileri olma özelliğini taşıyacak ve bu veriler insan-bozayı arasındaki çatışmanın azaltılmasına yönelik olarak kullanılacak.

Çalışmayı gerçekleştiren ekibin lideri Doğa Derneği Memeli Araştırmaları Koordinatörü Dr. Özgün Emre Can konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Türkiye yaban hayatının korunabilmesi ve yaşanan sorunların çözümü sağlıklı bilimsel veriler elde edilmesine ve bu verilerin doğru yorumlanmasına bağlıdır. Bozayıların ekolojilerinin anlamak için yaklaşık 10 yıldır Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile birlikte çalışıyoruz. 11 Haziran tarihinde biten, bir ay süren zorlu bir kamp dönemi sonucu Kastamonu’da 3 ayıya GPS’li tasma takmayı başardık. Tasmalardan elde edilecek bilgiler sayesinde Türkiye’deki bozayıların beslenmeleri, üremeleri, kış uykusu ve genel olarak ekolojileri üzerine sağlıklı ve kesin veriler ilk kez elde edilmiş olacak”.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Akıncıoğlu ise yaptığı açıklamada “Bozayılar üzerine bu zorlu ve Türkiye için öncü çalışmalar sonucu elde edilecek veriler insan-bozayı arasındaki çatışmanın çözümlenmesinde kullanılacak. Bu çalışmalarımızla insan-bozayı arasındaki ilişkiyi ve bozayılardan kaynaklanan sorunların nasıl çözülebileceğini anlamaya çalışıyoruz.” dedi.

Doğa Derneği, bozayılarla ilgili çalışmaları kapsamında 2006 yılından beri bozayıların ekolojileri ve bozayıların arı kovanlarına, meyve ve sebze bahçelerine verdikleri zararların nasıl engelleneceği üzerine çalışıyor ve Rize, Erzurum ve Artvin illerinde bozayılara karşı dayanaklı platformlar ve elektro şoklu tel çit sistemleri kurarak örnek uygulamalar gerçekleştiriyor. Doğa Derneği, bozayı türüne yönelik çalışmalarını Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile iş birliği içinde yürütüyor.

ntvmsnbc / 26 Haziran 2009