Basınç alanlarının mevsimlere göre yer değiştirmesiyle meydana gelirler. Bu nedenle mevsimlik rüzgârlar olarak ta bilinirler. Dünya’nın belirli bölgelerinde görülen bu rüzgârların en tanınmış olanı muson rüzgârlarıdır. Muson rüzgârları altı aylık sürelerle birbirlerine ters yönde eserler.
Musonlar, yaz ve kış musonları olarak ikiye ayrılır:
Yaz Musonları
Yaz mevsiminde çokısınan karalar üzerinde alçak basınç alanı oluşur. Karalara göre daha serin olan Hint okyanusu ile Büyük okyanusta ise yüksek basınç alanı meydana gelir. Bunun sonucunda, okyanuslardan karalara doğru sıcak ve nemli rüzgârlar eser. Bu rüzgârlara yaz musonları denir. Yaz musonları özellikle Hindistan ve çevresindeki ülkelere bol yağış bırakır. Hindistan’ın Assam Bölgesi’ndeki Çerrapunci’de yıllık yağışların 12 000 mm olmasının nedeni yaz musonlarıdır.
Yaz musonlarının görüldüğü başlıca yerler şunlardır:
* Güney Asya ile Hint okyanusu arasında
* Doğu Asya ile Büyük okyanusa bağlı denizler arasında
* Kuzey Amerika ile Meksika körfezi arasında
* Batı Afrika ile Gine körfezi arasında
* Doğu Afrika ile Hint okyanusu arasında
Kış Musonları
Kış mevsiminde çok soğuyan karalar üzerinde yüksek oasınç alanı oluşur. Karalara göre daha sıcak olan Hint okyanusu ile Büyük okyanusta ise alçak basınç alanı meydana gelir. Bu kez de karalardan denizlere doğru soğuk ve kuru rüzgârlar eser. Bu rüzgârlara da kış musonları denir.
Yaz musonlarının görüldüğü başlıca yerler şunlardır:
* Güney Asya ile Hint okyanusu arasında
* Doğu Asya ile Büyük okyanusa bağlı denizler arasında
* Kuzey Amerika ile Meksika körfezi arasında
* Batı Afrika ile Gine körfezi arasında
* Doğu Afrika ile Hint okyanusu arasında
Yaz veya kış musonu görülen her yerde muson iklimi oluşmamıştır. Muson iklimi Güney, Güneydoğu, Doğu Asya’da belirgin olarak oluşmuştur. Avustralya’nın kuzey kesimlerinde de muson iklimi görülen yerler vardır.
Rüzgar Çeşitleri konusuna dönmek için buraya tıklayın.
{ 1 trackback }